Αζωοσπερμία oνομάζεται η απουσία σπερματοζωαρίων από το σπέρμα και διακρίνεται σε αποφρακτική και μη αποφρακτική. Στην αποφρακτική αζωοσπερμία σπερματοζωάρια παράγονται κανονικά στους όρχεις, αλλά αυτά δεν εμφανίζονται στο σπέρμα μετά την εκσπερμάτιση, λόγω της απόφραξης σε κάποιο σημείο του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος. Οι άνδρες που πάσχουν από αποφρακτική αζωοσπερμία εκσπερματώνουν φυσιολογικά, αλλά το λαμβανόμενο σπέρμα περιέχει μόνο σπερματικό υγρό χωρίς σπερματοζωάρια. Η αποφρακτική αιτιολογία, με την ευρεία έννοια, περιλαμβάνει την απόφραξη ή τη συγγενή έλλειψη των εκφορητικών σπερματικών πόρων, την εκτομή ή τη διατομή των σπερματικών πόρων με χειρουργική επέμβαση, την πλήρη απουσία των σωμάτων των επιδιδυμίδων και την πλήρη καταστροφή (scaring) της επιδιδυμίδας λόγω φλεγμονής ή τραυματισμού.

Στη μη αποφρακτική αζωοσπερμία δεν παράγονται καθόλου σπερματοζωάρια από τους όρχεις. Η αδυναμία παραγωγής ή η ελάχιστη παραγωγή σπερματοζωαρίων υποδηλώνει ορχική ανεπάρκεια. Η πάθηση αυτή μπορεί να είναι ιδιοπαθής ή να οφείλεται σε κρυψορχία, τραυματισμούς, φλεγμονές, λοιμώδη νοσήματα (όπως παρωτίτιδα σε μεγάλη ηλικία) ακτινοβολία, χημειοθεραπεία, ή χρωμοσωμικές ανωμαλίες.

Η λήψη σπέρματος σε περιπτώσεις ανδρών με αποφρακτική και μη αποφρακτική αζωοσπερμία γίνεται με κατάλληλες μικροχειρουργικές επεμβάσεις. Στην αποφρακτική αζωοσπερμία ανευρίσκονται εύκολα σπερματοζωάρια κατευθείαν από τους όρχεις είτε μετά από αναρρόφηση με βελόνα (FNA) από τους όρχεις και την επιδιδυμίδα είτε με μικροχειρουργική βιοψία όρχεων (TESE). Η χειρουργική λήψη σπέρματος προτείνεται επίσης σε περιπτώσεις αποτυχημένης πρόκλησης εκσπερμάτισης με ηλεκτροδιέγερση. Το δείγμα σπέρματος που λαμβάνεται με αυτούς τους τρόπους είτε επεξεργάζεται κατάλληλα για να χρησιμοποιηθεί για μικρογονιμοποίηση την ίδια μέρα είτε καταψύχεται για να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντική προσπάθεια εξωσωματικής. 

http://www.eksosomatiki.info