Α.Αναξιότητα:

Η αφαίρεση της κληρονομίας από τον οριστικό κληρονόμο (ανάξιο) σε ορισμένες εκ του νόμου περιπτώσεις που πρόσβαλε τη ζωή, την τιμή ή την ελευθερία του κληρονομούμενου. Η αναξιότητα του κληρονόμου κηρύσσεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση από το αρμόδιο δικαστήριο μετά από αίτηση οιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον και όταν συντρέχουν οι λόγοι που αναφέρουν τα άρθρα 1860 επ. Α.Κ. π.χ. εκ προθέσεως θανάτωσης ή απόπειρας θανάτωσης του κληρονομούμενου, των τέκνων, των γονέων ή του συζύγου τουκληρονομούμενου, επί αλλοίωσης ή εξαφάνισης διαθήκης του κληρονομούμενου κ.λ.π.

Αποκλήρωση (εν ευρεία και εν στενή εννοία):

Η εν ευρεία εννοία αποκλήρωση είναι ο - με διαθήκη του κληρονομουμένου - ρητός ή σιωπηρός αποκλεισμός από την κληρονομία των εξ αδιαθέτου κληρονόμων του ή ο περιορισμός των αναγκαίων κληρονόμων στη νόμιμη μοίρα τους. Δεν αποστερεί τον αποκληρωθέντα, αν είναι και μεριδούχος, της νόμιμης μοίρας.

Η εν στενή εννοία αποκλήρωση είναι η με διαθήκη αποστέρηση της νόμιμης μοίρας των αναγκαίων κληρονόμων. Επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο για διάφορους λόγους που απαριθμεί ο νόμος (άρθ. 1839-1845 Α.Κ. ) και που πρέπει να υπάρχουν κατά το χρόνο σύνταξης της διαθήκης και να αναφέρονται σ' αυτήν. Αφορούν κυρίως ενέργειες και συμπεριφορές του κληρονόμου σε βάρος του διαθέτη, όπως π.χ. επιβουλή της ζωής του διαθέτη, του συζύγου ή άλλου κατιόντος του, ένοχος σοβαρού κακουργήματος ή εκ προθέσεως πλημμελήματος κατά του διαθέτη ή του συζύγου του, κακόβουλη αθέτηση της νόμιμης υποχρεώσης διατροφής του διαθέτη κ.λ.π.

ΝΟΜΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ:

> Αναγκαίοι κληρονόμοι:

Τα πρόσωπα που συνδέονται στενά με τον κληρονομούμενο, - παιδιά (α΄ τάξη), γονείς (β΄τάξη) και σύζυγος (καλείται και στην α' τάξη και στη δεύτερη), - και που γίνονται κληρονόμοι ανεξαρτήτως της θελήσεως του κληρονομούμενου, πλην όμως στην περίπτωση αυτή παίρνουν ως μερίδιο από την κληρονομιά

> τη νόμιμη μοίρα:

που ισοδυναμεί με το μισό της εξ αδιαθέτου διαδοχής, δηλαδή του μεριδίου που θα ελάμβαναν κανονικά αν κληρονομούσαν σύμφωνα με το νόμο και χωρίς τη διαθήκη που τους αποκληρώνει.

Αποποίηση:

Το δικαίωμα του κληρονόμου να αποποιηθεί (να μην αποδεχθεί) την κληρονομία μέσα στη νόμιμη προθεσμία των τεσσάρων (4) μηνών από τη γνώση της επαγωγής (περιέλευσης σ΄αυτόν) και του λόγου αυτής με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας σε περιπτώσεις που η αποδοχή της κληρονομιάς είναι ασύμφορη και ζημιογόνα για τον κληρονόμο. Σε περίπτωση που παρέλθει το τετράμηνο χωρίς να γίνει αποποίηση θεωρείται ότι ο κληρονόμος αποδέχθηκε σιωπηρώς την κληρονομία και αν ακόμη δεν πρόβη σε σύνταξη δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς.

Β.Ομοιότητες - διαφορές - αναξιότητας, αποκλήρωσης, αποποίησης:

Η ΑΝΑΞΙΟΤΗΤΑ κληρονόμου και αυτή σχετίζεται με παράπτωμα του κληρονόμου, αναφέρεται όμως σε ολόκληρο το κληρονομικό δικαίωμα, κηρύσσεται με δικαστική απόφαση, με συνέπεια την αφαίρεση της κληρονομίας από τον οριστικό κληρονόμο, η κληρονομιά όμως περιέρχεται στο κληρονόμο αλλά έχουμε στη περίπτωση αυτή αναδρομική ανατροπή της περιέλευσης αυτής.

Η ΑΠΟΚΛΗΡΩΣΗ κληρονόμου σχετίζεται με παράπτωμα του κληρονόμου, η εν στενή εννοία αναφέρεται στη νόμιμη μοίρα, εξαρτάται από τη θέληση του κληρονομούμενου, και η κληρονομιά δεν περιέρχεται λόγω της αποκλήρωσης δεν περιέρχεται ποτέ στο κληρονόμο δηλ. έχουμε έκπτωση του κληρονόμου, προ της επαγωγής (περιέλευσης σ΄αυτόν).

Η ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ κληρονομίας αναφέρεται σε ολόκληρο το κληρονομικό δικαίωμα, εμποδίζει τον προσωρινό κληρονόμο (κατά την διάρκεια της τετραμήνου προθεσμίας αποποίησης) να γίνει οριστικός και εξαρτάται από τη θέληση του προσωρινού κληρονόμου η αποποίηση ή μη της κληρονομίας. Τέλος εδώ έχουμε αρχικά η κληρονομία να περιέρχεται στον κληρονόμο αλλά μετά την αποποίηση έχουμε αναδρομική μετατροπή της επαγωγής στον κληρονόμο.

Γιώργος Γιαγκουδάκης

Δικηγόρος

giagkoud@yahoo.com

http://www.giagkoudakis.tk