Τι είναι το αυτόφωρο έγκλημα και ποιά τα χρονικά όριά του;

Α. Αυτόφωρο.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθ. 242 ΚΠοινΔ έχουμε αυτόφωροέγκλημα, εφόσον σε κάθε περίπτωση δεν έχει περάσει ολόκληρη η επόμενη μέρα από τη διάπραξη του εγκλήματος (θα αναφερθούμε επ΄αυτού κατωτέρω) και συντρέχει μία από τις εξής περιπτώσεις:

1. Το έγκλημα είναι "εν τω πράττεσθαι", δηλαδή όταν ο δράστης καταλαμβάνεται αμέσως τη στιγμή εκείνη, που διαπράττει την αξιόποινη πράξη.

2. Όταν ο δράστης έχει ήδη ολοκληρώσει την πράξη του, αλλά σε "πρόσφατο χρόνο".

Αναφέρονται ενδεικτικά (που σημαίνει ότι και άλλες περιπτώσεις υπάγονται εδώ) στην παραπάνω σχετική διάταξη "ιδίως" :

α) η αμέσως, μετά την τέλεση της πράξης, καταδίωξη του δράστη από τη δημόσια δύναμη, ή από τον παθόντα ή με δημόσια κραυγή,

β) η κατάληψη - οπουδήποτε - του δράστη, που φέρει αντικείμενα ή ίχνη από τα οποία συμπεραίνεται ως πολύ πιθανόν ότι αυτός διέπραξε το έγκλημα, πριν από λίγη ώρα (π.χ.όταν συνελήφθη με ίχνη αίματος στα ρούχα του ή με τα κλοπιμαία, ή με το φονικό όργανο κ.λ.π.)

Β. Χρονκά όρια αυτόφωρου.

Τα χρονικά όρια του αυτόφωρου αρχίζουν από της στιγμής της τέλεσης της αξιόποινης πράξης και εκπνέουν με τη παρέλευση ολόκληρης της επόμενης μέρας (12η ώρα βραδυνή), η οποία (επόμενη μέρα) κατά τη κρατούσα και ορθότερη μέρα πρέπει να υπολογίζεται από μεσονύκτιο της μέρας που ετελέσθη η πράξη) σε μεσονύκτιο (12η ώρα βραδυνή) της επόμενης μέρας, που αποτελεί και ακριβές σημείο εκπνοής του χρονικού ορίου του αυτοφώρου. Συνεπώς μπορεί να υπάρξει ανώτατο χρονικό όριο αυτοφώρου έως και 48 ώρες (για ακρίβεια 47 ώρες και 59 πρώτα λεπτά) π.χ. αν η αξιόποινη τελέσθηκε την 0 και 1΄ ώρα σήμερα, η διάρκεια του αυτόφωρου θα είναι κατ΄ ανώτατο χρονικό όριο 47 ώρες και 59 πρώτα λεπτά. Πρακτική συνέπεια της παρελεύσεως του χρόνου του αυτοφώρου είναι ότι κανένας κατά το νόμο δεν μπορεί να συλληφθεί ως δράστης αυτοφώρου (δηλ. χωρίς κοινοποίηση νόμιμου δικαστικού εντάλματος).

Η ΚΡΙΣΗ ΠΕΡΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΦΩΡΟΥ: Πρέπει να σημειωθεί ότι ο αρμόδιος Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών κρίνει σε κάθε περίπτωση για το αν υπάρχει ή όχι αυτόφωρο κακούργημα ή πλημμέλημα, αφού ο νόμος του δίδει το δικαίωμα έκδοσης εντάλματος σύλληψης κατά του διωκόμενου δράστη του επ΄αυτοφώρου εγκλήματος (άρθ. 275 & 3 ΚΠοινΔ), μέσα στα νόμιμα χρονικά όρια του αυτόφωρου.

ΠΡΟΣΟΧΗ ! Στα επ΄ αυτοφώρω εγκλήματα που διώκονται κατ΄ έγκληση (δηλ. σε εκείνα που απαιτείται καταγγελία του παθόντος, προκειμένου ν΄ ασκηθεί ποινική δίωξη κατά του δράστη) απαγορεύεται η σύλληψη του επ΄ αυτοφώρω δράστη, αν δεν προηγηθεί η κατά νόμον (άρθ. 275 & 2 ΚΠοινΔ) υποβολή έγκλησης του παθόντος εντός του χρόνου που διαρκεί το αυτόφωρο.

Γιώργος Γιαγκουδάκης

Δικηγόρος

giagkoud@yahoo.com

http://www.giagkoudakis.tk